iOS klavye engelli kelime listesi ortaya çıktı

iOS klavye, bazı kelime ve ifadeleri hem öneri çubuğunda hem de kaydırarak yazmada tamamlamıyor. Araştırmacı Derik Kauffman, Apple'ın bu amaçla kullandığı gizli bir listeyi ortaya çıkardı. Ancak bu bir sansür listesi sayılmaz, çünkü harfleri tek tek yazarak istediğiniz her şeyi yazabiliyorsunuz. Yine de öneri ve kaydırarak yazma ile hız kazanmak isteyenler için tempo düşebiliyor.

iOS klavye engelleme sistemi nasıl işliyor?

Apple, iOS içine yasaklı ifadelerden oluşan bir karma tablo (hash table) yerleştirmiş. Sistem kelimeleri düz metin olarak saklamıyor. Bunun yerine kelime kimliklerinin karma değerlerini, yasaklı değerler kümesiyle eşleştiriyor. Eşleşme varsa klavye o kelimeyi önermiyor.

Kaydırarak yazarken ise sonuç değişiyor. Sistem ya kaydırdığınız kelimenin yerine başka bir kelime giriyor. Ya da cümlenizdeki önceki bir kelimeyi, kaydırma deseni benzeyen farklı bir kelimeyle değiştiriyor. Bununla birlikte Apple listeyi yayımlamadı ve neye göre belirlediğini de açıklamadı. Kauffman, listeyi iOS içindeki tablodan tersine mühendislikle çıkardı.

Hangi ifadeler engelleniyor?

Liste çoğunlukla tahmin edilebilecek ifadelerden oluşuyor. Küfürler, siyasi ve toplumsal açıdan hassas ifadeler, ırkçı terimler ve çeşitli ayrımcı söylemler bu gruba giriyor. Örneğin “smoking weed” ifadesini harf harf yazabilirsiniz. Ancak “smoking wee” yazdığınızda ikinci kelime için “weed” önerilmiyor. Bunun yerine “weekend” ya da “weekly” çıkıyor.

QuickPath, yani Apple'ın kaydırarak yazma özelliği, durumu daha da belirgin kılıyor. “Weed” kelimesini ne kadar doğru kaydırırsanız kaydırın, “smoking Wed” gibi başka bir sonuç alabilirsiniz.

Listede, kullanıcının gerçekten yazmak isteyebileceği ifadeler de var. Örneğin “illegal immigrant” ve “NBA surveillance” bunlar arasında. Ayrıca “The Nazis were” ve “Santa isn't” gibi ifadelerin ardından klavye sırasıyla “good” ve “real” önermiyor. Bu kısıtlar, iOS klavye konusunda kullanıcıların yaşadığı hayal kırıklığının nedenlerinden biri.

Tek tek kelimeler için ayrı bir etiket sistemi var

İfade engelinin yanı sıra, tek tek kelimeleri öneri ve otomatik tamamlamadan uzak tutan ayrı bir mekanizma da çalışıyor. iOS sözlüğü kelimeleri kaba, saldırgan ya da hassas olarak etiketliyor.

• Kaba kelimeler: Siz elle üç kez yazana kadar önerilmiyor.
• Saldırgan kelimeler: Öneri ya da kaydırarak yazmayla hiçbir zaman tamamlanmıyor, ama elle yazabiliyorsunuz.
• Hassas kelimeler: Tahmin ya da tamamlama olarak sunulmuyor, bir kısmı da kaydırarak yazılamıyor.

Bu yaklaşımın nedeni muhtemelen kullanıcıyı denetlemekten çok dava ve kötü tanıtım riskinden kaçınmak. Klavyenin uygunsuz bir öneri sunduğu tek bir ekran görüntüsü bile Apple'ı eleştiren viral bir paylaşıma dönüşebilir. Öte yandan klavye yalnızca kullanıcının daha önce birkaç kez yazdığı kelimeleri önerebiliyor.

Kauffman'ın projesinde iOS 27'deki tüm İngilizce engelli ifadeler tek tek yer alıyor. Birçoğu rahatsız edici içeriğe sahip. Apple ise listeyi resmen yayımlamış değil.