Tata Electronics iPhone tesisinde üç işçi öldü

Tata Electronics'in Hindistan'ın Tamil Nadu eyaletindeki Hosur yakınlarında bulunan iPhone bileşen tesisinde üç taşeron işçi hayatını kaybetti. 9 Kasım akşamı biri atık su tankını kontrol ederken yere yığıldı; yardıma giden diğer ikisi de kurtarılamadı. Üretim ise etkilenmedi, çünkü fabrika Deepavali tatili nedeniyle zaten kapalıydı.

Arıtma tankındaki olay

Polis anlatımlarına göre ekip, tesisin atık su arıtma biriminde bir depolama tankının çamurunu temizliyordu. İşçiler zehirli gaza ve düşük oksijene maruz kaldı. Ölenler Kaveri, B Akmal ve M Sarathi Kumar. Yaşları ve memleketleri konusunda yerel haberler küçük farklılıklar içeriyor.

Akmal tankı incelemek için içeri baktı ve yere düştü. Sarathi Kumar onu kontrol etmeye girdi, o da bayıldı. Ardından Kaveri tanka indi ve o da öldü. Olayı gören dördüncü ekip üyesi alarmı verdi. Kurtarma ekipleri üç işçiyi de çıkardı, ancak Hosur'daki özel bir hastanede doktorlar işçilerin getirildiklerinde hayatını kaybettiğini bildirdi. Cenazeler otopsi için Krishnagiri Devlet Tıp Fakültesi Hastanesi'ne gönderildi.

Bölgedeki bir yetkili, işçilerin harici bir nano filtrasyon tankını incelerken gaz soluduğunu söyledi. Gazın adı henüz açıklanmadı. Polis, nedenin ancak otopsi ve soruşturmadan sonra kesinleşeceğini belirtti.

Tata Electronics ve sorumluluk zinciri

Krishnagiri bölge yöneticisi C Dinesh Kumar olay yerine gitti. Birincil ölüm nedeni olarak çamur temizliği sırasındaki boğulmayı gösterdi ve güvenlik kurallarının ihlaline yönelik bir inceleme başlattığını duyurdu. İlk bulgulara göre arıtma tesisinde "yeterli önlemler alınmamıştı". Endüstriyel Güvenlik ve Sağlık Müdürlüğü'nden bir yetkili de işçilerin uygun koruyucu donanımdan yoksun olduğunu söyledi.

Kumar, Tata Electronics yönetiminden ayrıntılı bir eylem raporu da istedi. Tamil Nadu Sanayi Bakanı Virudhai Magal Keerthana, X'te olayın "kapsamlı biçimde soruşturulacağını ve bulgulara göre uygun işlem yapılacağını" yazdı.

Zincir birkaç şirketten geçiyor. Tesis Tata'ya ait. Arıtma birimini ABD merkezli Ecolab'ın iştiraki Nalco Water işletiyor. Ölen üç işçi ise Nalco Water'ın tuttuğu bir alt yüklenicinin çalışanıydı. Nalco Water olayı "son derece ciddiye aldığını" ve yerel makamlarla çalıştığını açıkladı.

Apple, Tata ve eyalet yetkilileri olayı inceleyecek. Bir kaynağa göre Apple'dan bir ekip, yardım için tesisi ziyaret ediyor. Apple kamuya açık bir açıklama yapmadı. Tata Electronics ve Nalco Water da yorum taleplerine yanıt vermedi.

Apple, üretim ve tedarikçi kuralları

Hosur'daki tesis, iPhone'ların metal kasalarını ve arka panellerini üretiyor. Tata'nın Hindistan'daki iPhone montajının yaklaşık yüzde 40'ını yaptığı belirtiliyor, kalanı Foxconn'da. Hindistan dünyadaki iPhone'ların yaklaşık dörtte birini üretiyor. Yine de ülkede iPhone satışları üçüncü çeyrekte yüzde 20 geriledi.

Tesis için bu ilk ciddi olay değil. Eylül 2024'te kimyasal depolama alanında çıkan yangın, bileşen üretimini birkaç gün aksattı. Bu yılın başlarında Tamil Nadu Kirlilik Kontrol Kurulu, atık suyun yakındaki kuyuları kirlettiği yönünde endişe dile getirdi. Tata, bağımsız testlerin mevzuata uyumu gösterdiğini söyledi; kurul da işlemi sürdürmedi. Bu şikayetlerin ölümlerle bağlantısı ortaya konmadı.

Apple'ın tedarikçi sorumluluk sayfasında sağlık ve güvenlik "en öncelikli konular" olarak geçiyor. Tedarikçilerin tesislerini, makinelerini ve kullandıkları kimyasalları düzenli denetlemesi isteniyor. Apple, 2025'te tedarikçi tesislerinde 895 değerlendirme yaptı. Bunların yüzde 20'sinden fazlası önceden haber verilmeyen ziyaretlerdi.

Bu kurallar Apple'ın sözleşme yaptığı şirketleri kapsıyor. Ölen işçiler ise zincirin iki halka aşağısında, bir yüklenicinin taşeronunda çalışıyordu. Gaz kontrolünden, koruyucu donanımdan ve kurtarma planından kimin sorumlu olduğunu şimdi bölgedeki inceleme belirleyecek.