Siz de Mac ailesine katılmak istiyor, ama ilk adımı ikinci el bir Mac ile mi atmayı düşünüyorsunuz? Satın almayı düşündüğünüz bir ikinci el Mac varsa, bu yazıda satın almadan önce sormanız gereken en önemli 22 soruyu paylaşıyoruz.

İkinci El Mac almadan önce neler yapmalıyım? Hangi soruları sormalıyım?

Mayıs 2013 itibariyle satın alınabilen tüm modellere göz atmak için "Hangi Mac'i almalıyım?" yazısına göz atabilirsiniz. Ancak elbette ikinci el alacağımız bir Mac bu modellerden farklı olabilir. :)

Açıkçası kısa bir liste yapmak istiyordum, ancak ikinci el alınacak bir ürün söz konusu olunca biraz ince eleyip sık dokumak gerekiyor. Yine de uzatmadan kısa tutmaya çalıştım. Umuyorum ki siz de okuduktan sonra bana hak verirsiniz… :)

1. Mac kaç yıllık?

Ne zaman alındı? Kim, ne zamandır kullanıyor? Bu gibi sorularla Mac'in kimler tarafından hangi amaçlarla kullanıldığını öğrenebiliriz. Elbette Mac'in yıpranma seviyesi kullanan kişide bitiyor olsa da, ofis ortamında kullanılan bir Mac ile evde nadiren kullanılan, ya da sigara içilen, tozlu bir ortamda kullanılan bir Mac'in aynı olduğunu söylemek zor.

Ancak %100 bir kontrol için Mac'in seri numarasını Apple'ın destek sayfasındaki forma giriyoruz, ve Mac ile ilgili detaylara erişebiliyoruz. Örneğin benim Mac'im "MacBook Air (11-inch, Mid 2012)" olarak geçiyor. Yani 1 yaşını doldurmak üzere… :)

2. Fiziksel hasar, çizik, vuruk, ezik var mı?

Zaten gözle görülebilecek bir konu olsa da, satıcının bu sorulara vereceği cevap sizi tatmin etmeli. Mac'i almadan önce mutlaka kendi gözünüzle görmeniz gerektiğine değinmiyorum bile. :) Sahte ya da temsili fotoğraflara aldanmayın.

3. İşletim sistemi sorunsuz bir şekilde açılıyor mu? Açılışta şifre var mı?

Mac'in çalıştığını ve sorunsuz bir şekilde açıldığını da kontrol etmemizde fayda var. Aksi halde gereksiz bir "Şifre varmış, neydi şifre?" gibi bir durum ile karşılaşmak mümkün.

4. İşletim sistemi nedir? Eski bir sürüm yüklüyse, güncel sürüme yükseltilebiliyor mu?

Mac işletim sistemlerinin tarihi ile ilgili detaylara "Mac OS X 10 Yaşında!" yazısı ile ulaşabilirsiniz. Ancak özetlemek gerekirse, işletim sistemi Mac OS X 10.6'dan eski olan Mac'ler 2009 ve daha eski yıllara aittir diyebiliriz.

2013 Mayıs ayı itibariyle güncel sürüm olan OS X 10.8'e ücretli bir yükseltme yapmak için işletim sistemimizin sürümü en az 10.6.8 olmalı. Bu yüzden satın alma kararından önce yüklü olan işletim sistemini kontrol etmemiz iyi olacaktır. İşletim sistemiyle ilgili bilgi almak için "Bu Mac Hakkında" yazısında paylaştığımız gibi Apple menüsünden "About this Mac"e (Bu Mac Hakkında) tıklayabiliyoruz.

5. Kişisel dosyalar temizlenmiş mi? İşletim sistemi yeniden kurulmuş mu?

Mümkünse satıcıdan işletim sistemini yeniden kurmasını rica etmeliyiz. Aksi halde eski kullanıcıya ait ayarlar, problemler ve kalıntılarla uğraşmak zorunda kalabiliriz. Her ne kadar yeni bir kullanıcı hesabı açılarak temiz bir hesap ile başlamak kolay olsa da, sistemin de temizliği ve güvenliği açısından yenilenmiş bir işletim sistemi çok daha pratik olacaktır.

6. Ekran sağlam mı? Çizik, ölü piksel vb. var mı?

Yine gözle kontrol etmemiz gereken önemli noktalardan biri. Satıcıya mutlaka sormalı, bu konularda hassas biri olduğumuzu hissettirerek, ölü piksel olup olmadığını öğrenmeliyiz.

Eski MacBook'umu aldıktan 2 ay sonra ekranda bir tane ölü piksel oluşmuş, benim de biraz canımı sıkmıştı. Ancak tek bir piksel benim için pek de büyük bir sıkıntı yaratmıyor açıkçası. :) Bu yüzden tavsiyem, eğer sizin için çok çok kritik bir konu değilse, ve ekranın ortasında gözünüze batmıyorsa 1-2 piksel için koca Mac'i silip atmayın derim. :)

7. Klavye temiz ve sorunsuz mu? Çalışmayan, bozuk, kırık ya da silinmiş tuş var mı?

İkinci el bir MacBook almadan önce klavyesindeki tuşları tek tek kontrol etmemiz şart. Bir metin dosyası açıp klavyedeki tüm tuşlara basarak kontrol etmemiz en doğrusu olacaktır. Silinen tuşlar büyük bir problem değil aslında, tabi eğer Mac'i anne ya da babamız için almıyorsak... Ancak aksi halde, ilerleyen günlerde bu konu canımızı çok sıkabilir. :)

Elbette eğer klavyenin aydınlatması da varsa, bunu da elimiz değmişken kontrol etmeliyiz...

8. Trackpad düzgün çalışıyor mu? Sağ tıklama ve çoklu-dokunuş (multi-touch) hareketleri çalışıyor mu?

MacBook'umdaki en sevdiğim özelliklerden biri olan Trackpad benim için açıkçası vazgeçilmez bir detay! :) Hatta o kadar seviyorum ki, Magic Mouse'u bile en son ne zaman kullandığımı unuttum diyebilirim. Bu yüzden ikinci el bir Mac'i satın almadan önce mutlaka doğru çalıştığından emin olmamız, ve aşağıdaki özelliklerini kontrol etmemiz gerekiyor:

• Dokunarak tıklama
• Tek parmakla tıklama
• Sağ tıklama (alternatif tuşla ya da çift parmakla)
• 2, 3 ve 4 parmakla sürükleme

9. Tüm girişler ve çıkışlar çalışıyor mu?

Biraz detay gibi görünse de, ikinci el bir Mac aldıktan sonra sol tarafındaki USB ya da ses çıkışının (port'lar) çalışmadığını farketmek sanırım oldukça büyük bir hayal kırıklığı yaratır. Bu yüzden buluşmaya hazırlıklı gidip, hemen 1-2 dakikada bu çıkışları kısaca test etmemizde fayda var.

10. WiFi ve Bluetooth çalışıyor mu?

İkinci el bir Mac almadan önce "çıkışlar" kadar önemli olan bir diğer konu da WiFi ve Bluetooth'un çalışıyor olması. Bir şekilde bu çiplerin sağlam olduğunu ve Mac'in kablosuz bir ağa bağlanabildiğinden emin olmamız içimizi ferahlatacaktır.

11. Kamera çalışıyor mu?

Bazılarımız kamerayı hiç kullanmıyor olabilir, ama FaceTime yetenekleri de düşünüldüğünde artık Mac'imizin kameraları oldukça güçlü ve işlevsel. Satın almadan önce "PhotoBooth" uygulaması ile kendimizin birkaç fotoğrafını çekeren küçük bir test yaparak kameranın çalıştığını kontrol edebiliriz. :)

12. Hoparlörler çalışıyor mu? Mac'ten ses çıkıyor mu?

Tüm çıkışlara ek olarak elbette ikinci el satın almayı düşündüğümüz Mac'ten ses çıkıp çıkmadığına da bakmadan geçmeyeceğiz elbette… :)

13. CD/DVD sürücü varsa, çalışıyor mu? Ya da boşverin gitsin...

MacBook Air'ler ile CD/DVD sürücüleri de hayatımızdan iyice çıkartmaya başladık, iyi de oldu hatta. :) Ancak elbette hala işlerimizi CD/DVD'lerle hallediyorsak onlara ihtiyacımız var. Kullanmayı düşünüyorsak mutlaka kontrol etmeli, hatta kendi yazdığımız bir CD/DVD'yi okuyup okuyamadığını test etmeliyiz.

14. Donanım değişikliği var mı? RAM eklemiş mi? Disk değişmiş mi? vb...

İkinci el satın alacağımız Mac'in geçmişini bilmek bizim hakkımız, sonuçta yine de ucuz olmayan bir Mac alıyoruz ve en az birkaç sene rahatlıkla kullanmayı planlıyoruz. Bu yüzden Mac'imizin orjinal donanımında bir değişiklik olup olmadığını sorgulamalıyız.

Örnek vermek gerekirse, 2008-sonu MacBook'umun normalde 2 GB RAM'ini ben 4 GB'a yükseltmiştim. Alıcı için iyi bir şey öyle değil mi? :) "Değişim olduysa üzerindeki RAM'lerin markası nedir, değişimi yetkili servis mi yaptı?" gibi soruları da sorarak detayları öğrenmemiz faydalı olacaktır.

15. Pil ömrü nasıl? Ortalama kaç saat dayanıyor?

Pil ömrü en karışık konulardan biri. "MacBook'umuzun pil ömrünü uzatmak" yazısında bu konuya detaylıca değinmiştik. Ancak satın almadan önce bakmamız gereken en önemli şey Sistem Bilgileri -> Güç içerisinde "Devir Sayısı" değeri. Bu değer benim yakaşık 1 yıllık MacBook Air'imde 118. Bundan önceki MacBook'umda ise yaklaşık 2 senede 379'u görmüştüm.

Bu değer MacBook'un pil sağlığını gösteriyor. Apple'ın resmi açıklamasına göre, MacBook'larımızın pillerini orjinal kapasitelerinin %80’ine düşmeden önce 1000 devir boyunca kullanabiliyoruz. Bu yüzden bu değer 1000'e yakınsa, bize bir pil masrafı çıkartabileceğini hesaplayarak hareket etmemizde fayda var.

16. İşletim sistemi yeniden kurulduktan sonra düzgün çalışıyor mu? Takılmalar, tuhaf beklemeler var mı?

İşletim sistemi yeniden, sıfırdan kurulduktan sonra bir 5-10 dakika kullanıp takılma, duraklama vb. olup olmadığını kontrol etmemizde fayda var. Sistemin sağlıklı çalışıp çalışmadığını anlamak için 5-10 dakika az bir süre olsa da, yine de büyük bir sıkıntı varsa bu sürede mutlaka kendini ortaya çıkartacaktır. Biraz kurcalayın, uygulamaları açıp kapatın, web sitelerinde dolaşın, video izleyin… :)

17. Daha önce üzerine su, kola, çay vb. döküldü mü?

Elbette dökülmüş bile olsa satıcı bunu söylemek istemeyebilir. Ancak yine de sormamız gereken sorulardan biri olduğunu inkar edemeyiz değil mi? :) Kim bilir, belki de gerçekten dürüst birisiyle alışveriş yapıyoruzdur?

MacBook'un klavyesindeki tuşlara, daha doğrusu yüzeylerine ve aralarına bakarak bu detayları aramak, ikinci el bir MacBook satın almadan önce atlamamamız gereken noktalardan biri.

18. Sabit disk sağlam mı? Sorun var mı?

Kimse diskinde sorun olan bir ikinci el Mac almak istemez değil mi? Bozulma, veri kaybına yol açma ihtimali olan bir disk yerine ya başka bir Mac satın almayı ya da diski değiştirmeyi düşünebiliriz.

Mac'imizin diskini kontrol etmek için de Disk İzlencesi (Disk Utility) içerisinden diskimizi seçtikten sonra "İzinleri doğrula (verify)" ve ardından da "Onar (Repair)"i seçmemiz gerekiyor. Onar işleminden sonra eğer hala çözülemeyen bir sorun varsa, aman dikkat...

19. Diyelim ki satın aldık, gereken durumda satıcıya ulaşabilecek miyiz?

Açıkçası bu çok önemli olmayabilir ilk bakışta, ancak yine de kolayca ulaşabileceğimiz bir satıcıdan satın almak daha güvenilir olmaz mı? :) Ortadan kaybolma ihtimali olan herkes potansiyel bir risk taşıyor diyebiliriz. Ya da tam tersi mesela benim satacağım bir Mac'te problem olması durumunda bana nereden, nasıl ulaşılabileceği gün gibi ortada değil mi? :)

20. Garantisi var mı?

Garantiyi kontrol etmek için en kolay yöntem Apple'ın kendisi! :) Öncelikle Apple'ın servis ve destek sayfasını ziyaret ediyoruz ve Mac'imizin seri numarasını giriyoruz.

Buradan kolaylıkla seri numarasını girdiğimiz Mac'in bilgilerine ve garantisinin devam edip etmediğine ulaşabiliyoruz.

21. Fiş, fatura, kutu, orjinal DVD, şarj kablosu vs. var mı?

Garantiyi kontrol etmiş olsak da yine de diğer tamamlayıcı şeyleri de unutmamakta fayda var. :) Satın alma kararından önce fiş, fatura, kutu gibi detayları sorarak ürünün çalıntı olup olmadığını dair güven tazelemek mümkün. Elbette herkes fişini, kutusunu saklamıyor olabilir, ancak bunları bizimle paylaşabiliyorsa ürünün ve satıcının güvenilir olduğuna dair kanıtlar artıyor diyebiliriz.

Eğer zaten şarj kablosu yoksa, o MacBook'un büyük ihtimalle çalıntı olduğunu söylemek pek de yanlış olmayacaktır.

22. Şarj kablosu sağlam mı?

Bildiğiniz gibi Mac'lerin şarj kabloları manyetik bir şekilde Mac'lere tutunuyor. MagSafe adındaki bu özelliğe hayran olmamak gerçekten mümkün değil. :) Ancak bu kablolar eğer doğru şekilde kullanılmazsa zamanla aşınabiliyor ve kopma noktasına gelebiliyor. Bu yüzden "Bir MacBook Şarj Adaptörü Hikayesi" yazısında paylaştığım gibi bir durumun olup olmadığını, kablonun sağlamlığını kontrol etmemizde fayda var. Aksi halde yeni bir şarj cihazı masrafı bizi bekliyor olabilir...

İkinci el bir Mac almadan önce benim aklıma gelen sorular bu kadar. :)

Soruları anladım, peki nasıl bir iletişim kurmalıyım?

Her zaman için vazgeçmeye hazır olun. Elbette bir Mac almak heyecan verici, ancak bedavaya almadığımızı düşünürsek, kuşkulandığımız konular varsa, satıcı çelişkili yanıtlar veriyorsa vazgeçmekten çekinmeyin.

Çok soru sorun, detaylı yanıtlar almaya çalışın. Yukarıdaki soruları detaylandırmak, arttırmak ve gelen yanıtları değerlendirmek sizin elinizde. Eğer satıcı sıkılmaya başlıyorsa, kısa ve muğlak yanıtlar veriyorsa gizlediği bir şeyler olabilir.

Mac'in arkasındaki seri numarası ile işletim sistemindekini karşılaştırın. Mac'imizin "Logic Board"u değişmediği sürece bu iki seri numarasının birebir aynı olması gerekiyor. Çok nadir de olsa, eğer bir fark varsa, Mac ya büyük bir parça değişimi yaşamış ya da çalıntı olabilir.

Başka bir öneriniz var mı?

Mutlaka daha yeni, daha güvenilir bir ikinci el Mac'i bulmaya çalışın. Hatta mümkünse bir Mac'in ilk kullanıcısı siz olun. :) Ancak ikinci el bir Mac almayı kafanıza koyduysanız da acele etmeden hareket edin.

Peki ikinci el Mac'i nereden almalıyım?

Açıkçası Sihirli Elma'da herhangi bir kaynağı önermeyi doğru bulmuyoruz. Çünkü ikinci el bir Mac almak için %100 güvenilir bir kaynak bilemiyoruz. Ancak elbette ilk akla gelen ikinci el alışveriş siteleri bu konuda danışılacak kaynaklar olabilir.

Yine de, yukarıda paylaştığımız sorular her zaman satıcıyla ve satın alınacak ürünle ilgili olduğu için, güvenilir bir siteye göz atsanız da karşınızdaki satıcıyı tanımaya çalışın ve daha önceki satışlarından aldığı puan ve yorumlara göz atın. 

Şimdiden "Mac ailesine hoş geldiniz!" diyor, sorunsuz ve güvenli alışverişler diliyorum… :)

Resim kaynakları: Flickr

• http://www.flickr.com/photos/landi_family/3947184659/
• http://www.flickr.com/photos/brandonshigeta/3028102440/
• http://www.flickr.com/photos/gspidermac/299767930/