Ana sayfa » Apple101 » Yeni Başlayanlara » Windows ve Mac Üzerinde Aynı Diski Kullanabilmek

Windows ve Mac Üzerinde Aynı Diski Kullanabilmek

83
PAYLAŞ

USB belleğinizi Mac’te kullanamıyor musunuz? Harici diskinize dosya kopyalayamıyor musunuz? Özellikle son zamanlarda bu konuda çok soru gelmeye başladığı için NTFS, FAT / ExFAT ve Mac OS X dosya formatları (biçimleri) ile ilgili özel bir yazıyla bu konuyu derinlemesine inceleyerek paylaşmak istedim. Sorularınızın yanıtları ve çözümler bu yazıda… 🙂

Sihirli elma windows mac disk ntfs exfat fat banner

USB belleklerle, harici disklerle ilgili çok soru geldiği için bu konuya özel bir yazı paylaşmak istedim. Özellikle de Mac’e yeni geçiş yapanların karşılaştığı bu sorun aslında dosya sistemleriyle ilgili.

Dosya Sistemi mi? O nedir?

Veriler, disklere belirli bir formatta kaydedilir. Bu her disk için geçerlidir (Mac’imizdeki disk, USB bellek ya da harici diskler gibi.) Dolayısıyla her işletim sistemi kendine has bir dosya sistemi kullanır.

Sihirli elma windows mac disk ntfs exfat fat 1

Windows işletim sistemi NTFS formatını kullanıyorken, Mac’ler ise “Mac OS X Genişletilmiş” formatını kullanıyor. Windows, Mac’in formatını okuyamıyorken; Mac ise Windows’un dosya formatı olan NTFS’i okuyabiliyor, ancak yazamıyor. Bu yüzden de, ne yazık ki her iki sistemde de aynı diski kullanmak isteyen bizler zorluk yaşıyoruz. 🙂

Windows’ta kullandığım diskimi neden Mac’imde kullanamıyorum?

Mac’e geçmeden önce kullandığımız USB bellek ya da harici disk, muhtemelen NTFS olarak formatlanmış durumdadır. Bu yüzden diskimizi görebilmemize rağmen dosya ekleme ya da silme gibi bir değişiklik yapamıyoruz. 🙂

Sihirli elma windows mac disk ntfs exfat fat 2

Ben diskimi sadece Mac’te kullanmak istiyorum. Ne yapmalıyım?

Eğer harici diskimizi ya da USB belleğimizi sadece Mac’te kullanacaksak zaten hiç sorun yok. 🙂 Diskimizi Disk İzlencesi ile “Mac OS X Genişletilmiş (Günlüklü)” olarak biçimlendirdiğimiz zaman hiç bir sorun yaşamadan ve performanslı bir şekilde kullanabiliyoruz.

Sihirli elma windows mac disk ntfs exfat fat 3

Diskinizi nasıl biçimlendireceğinizi (formatlayacağınızı) bilemiyorsanız, “Mac101: Nasıl format atılır? (Bir diski biçimlendirmek)” yazımıza göz atabilirsiniz.

Hem Windows hem de Mac’te aynı diski kullanamaz mıyım? Çözüm yok mu?

Olmaz mı? 🙂 Kullanabiliyoruz elbette. Bunun için birkaç farklı yöntem var. Benim önerdiğim yöntemler şöyle:

  1. Dosya sistemini FAT ya da ExFAT olarak seçmek.
  2. Bir yazılım yardımıyla Mac’imizi NTFS yazabilir hale getirmek.

Her iki seçenekte de hem Windows üzerinden hem de Mac üzerinden diskimizdeki verilere erişebiliyoruz, ve değiştirebiliyoruz.

Sihirli elma windows mac disk ntfs exfat fat 4

1. Dosya sistemini FAT ya da ExFAT olarak seçmek

Öncelikle ExFAT’in ne olduğundan başlayalım. ExFAT, özetle FAT sisteminin gelişmiş bir sürümü. Çok daha hızlı ve büyük boyutlardaki dosyalara izin veriyor. NTFS’in şart olmadığı durumlarda hem Mac’te hem de Windows’ta kullanmak için ideal.

Sihirli elma windows mac disk ntfs exfat fat 5

Ancak Windows ya da Mac dışında desteklenmediği için eğer Linux vb. bir sistem üzerinde de kullanmayı düşünüyorsak işimize yaramıyor. Bu durumda FAT’i seçmek daha iyi bir fikir olabilir.

2. Bir yazılım yardımıyla Mac’imizi NTFS yazabilir hale getirmek

Bu yöntemde ise yüklediğimiz bir yazılım ile Mac’imiz NTFS formatında yazabilir hale geliyor. Böylece dosya sistemi NTFS olsa da, harici diskimizdeki verileri Mac’imiz üzerinden değiştirebiliyoruz.

Bu konuda başarılı diyebileceğimiz 2 yazılım ön plana çıkıyor:

Sihirli elma windows mac disk ntfs exfat fat 6 tuxera

Her iki yazılım da aslında temelde aynı işi yapıyor diyebiliriz. Her iki yazılımın da ücretsiz deneme sürümleri mevcut:

Sihirli elma windows mac disk ntfs exfat fat 7 paragon

Her ikisi de Mac OS X 10.7 Lion’ı sorunsuz destekliyor. Bu yüzden önce deneyip, hangisini seçeceğinize siz karar verebilirsiniz… 🙂

Karşılaştırma

Tuxera NTFS for Mac

Tuxera’da 1 kere satın alıp, tüm Mac’lerimize yükleyebiliyoruz. Yani 1 lisans = 1 kişi, tüm Mac’lerde geçerli. Ayrıca gelecek güncellemelere de ücretsiz olarak sahip olabiliyoruz. Bu insanı güvende hissettiren bir konu.

Sihirli elma windows mac disk ntfs exfat fat 8 tuxera

Paragon NTFS for Mac

Paragon ise bu konuda bir açıklama yapmamış. Ancak her yeni uygulamaya bir isim vermesinden yola çıkarak, gelecek sürümler için güncelleme ücreti alacağını ya da yeniden satın almamız gerekeceğini tahmin edebiliriz.

Kendileri ile temasa geçip sorduğumda ise “1 lisans = 1 bilgisayar” yanıtı aldım. Yani evde 3 Mac’imiz varsa, 3’ü için de ayrı ayrı lisans satın almamız gerekiyor. Bu da pek hoşuma gitmedi açıkçası…

Sihirli elma windows mac disk ntfs exfat fat 9 paragon

Her iki yazılımı da yükledikten sonra NTFS formatındaki diskleri okuyor, yazıyor, ve ayrıca disklerimizi NTFS formatında biçimlendirebiliyoruz.

Hangisini Seçmeli?

Benim tercihim, hem bu konuda daha önce NTFS-3G adlı ücretsiz uygulamasıyla bana uzun zaman sorunsuz NTFS desteği veren, hem de çok daha net ve anlaşılır bir web sitesiyle yönlendiren Tuxera’dan yana oldu.

Ayrıca Tuxera, uygulamanın kurulumu ve kullanımı için de bir video hazırlayarak web sitesinde yer vermiş. Bu videoya aşağıdan göz atabilirsiniz.

httpv://www.youtube.com/watch?v=AeP-x9Gj_Mw

Snow Leopard (Mac OS X 10.6) kullanıyorum. Ücretsiz bir çözüm var mı?

Eğer Snow Leopard kullanıyorsanız “NTFS disklere yazabilmek için ne yapmam gerekiyor?” yazısında paylaştığımız şekilde yine Tuxera firmasının NTFS-3G adlı ücretsiz uygulaması ile NTFS disklere sorunsuzca yazabilirsiniz.

Sihirli elma windows mac disk ntfs exfat fat 10 ntfs 3g

Ancak NTFS-3G, yukarıdaki çözümlere göre çok daha hantal ve %100 güvenilemeyecek bir yazılım. Ben kullanımımda hiç sorun yaşamadım, ancak bu sorun yaşanmayacak anlamına gelmiyor elbette… 🙂 Bunu bilerek kullanmakta fayda var.

Değerlendirme

Özetlemek gerekirse;

  • Windows ile ortak kullanmamız gereken bir diskimiz varsa, dosya sistemini FAT/ExFAT ya da NTFS olarak kullanabiliyoruz.
  • FAT ve ExFAT dosya sistemlerinde okumak ya da yazmak için herhangi bir yazılıma ihtiyacımız yok.
  • Ancak NTFS kullanmamız gerekiyorsa ve Lion kullanıyorsak ücretli çözümleri değerlendirebiliyoruz.
  • Paragon ve Tuxera’nın uygulamaları gayet iyi ve başarılı.
  • Eğer Snow Leopard kullanıyorsak ücretsiz olan NTFS-3G ile NTFS disklere kolayca yazabiliyoruz.

Eğer sizin için diskinizi NTFS olarak kullanmak önemliyse, bu yazılımlara mutlaka göz atmalısınız. Ancak NTFS yerine ExFAT kullanarak da hem Windows hem de Mac üzerinde dosyalarınıza kolayca erişebilirsiniz.


Sihirlielma.com e-bültenine kaydolarak, her hafta 15 bine yakın Sihirlielma okurunun yaptığı gibi, tüm güncellemeleri E-posta kutunuzdan takip edebilirsiniz. Abonelik için tıklayınız


83 Yorumlar

  1. Exfat’i binbir zorlukla ogrendim ama NTFS e yazilanildiginden hic haberim yoktu. Tek kelime ile harikasiniz!!! 🙂

  2. mac’in daha önceki işletim sistemlerinde exfat formatlı harddiskleri okumasında bir sorun olabiliyormu ? ben böyle bir sorun yaşıyorum.

  3. Güzel bir paylaşım olmuş, benim kullandığım çözüm disc utility ile 1TB olan external diski 2 partion olarak ayırıp 100 gb bölümünü Windows ve 900 gb bölümü mac lion için kullanmak olmuştu

  4. Merhaba.
    Eger yanlis bilmiyorsam ExFat secili oldugunda 4GB yada belirli bir oranda buyuklugu olan dosyalari transfer etmek gibi islemlere musade etmiyor.

    Ayrica Goktug Bey, Mac Os Genisletilmis’in 4 cesidi goruluyor. Ancak parantez icinde aciklikla yazilmasina ragmen yorum getiremedigim secenekler bunlar. Sizden rica etsem “Kucuk – Buyuk Harfe Duyarli, Gunluklu, Sifreli” secenegi ne anlama geliyor lutfen aciklar misiniz?
    Tesekkurler..

    Ve son olarak, bu harici disklerin yabanci ellere gectiginde klasor yada diski acmasini engelleyecek bir uygulama tanitir misiniz.

    • bende yeni öğrendim büyük küçük harfe duyarlı diyelim dosyaadi.txt diye bir dosya var küçük büyük harfe duyarlıyı seçersen DOSYAadi.txt farklı bir dosya diye gözükür ama normalde ikiside aynı dosya olur onu seçmezsen.
      disk açmasını engelleyecek uygulama olarak da Filevault’u kullanabilirsin ama şifresini unutmamaya dikkat et benim başıma geldi herşey silindi 🙁

  5. Göktuğ bey merhabalar ;

    Bu fatal açıklama için çok teşekkür ederim.Bir ekleme de ben yapmak isterim.Eğer bir MAC kullanıcısı internetten mkv formatında yüksek çözünürlüklü filmler indiriyor ise NTFS formatına ihtiyaç duyacaktır.Özellikle tv ye bağlı bir media player kullanılıyor ise ki bu son zamanlarda çok yaygın.Yani netten mkv formatında hd görüntü indirip tv de hard disk üzerinden seyredenler için olmazsa olmaz olan ntfs formatıdır.Çünkü diğer formatlarda indirilen görüntülerin dosya ebatları oldukça büyük olmasından dolayı içeriği hdd ye atarken ntfs formatında değil ise çeşitli çökme sorunları yaşanmaktadır.Ayırca atılsa bile hdd media playerlar  fat32 veya ntfs formatında olmayan hdd leri okumada da çeşitli sorunlar yaşamaktalar.İçeriğin herhangi bir kusuru olmamasına rağmen izlenememesine neden olabilmektedir.

    Saygılarımla

    • Paylaşımınız için teşekkürler. Benim televizyonumda böyle bir özellik olmadığı ve videoları da Apple TV üzerinden izlediğim için bir yorum yapamıyorum bu konuda… 🙂

    • Ntfs formatında olan usb diskler için bir yama programı varmış.Usb disk bilgisayara takıldığı zaman Mac’te o yama çalıştırılıp diskle alış veriş yapılabiliyormuş..Arkadaşım ben o yamayı kullanıyorum ve herhangi bir usb ile data alışverişi yapabiliyorum dedi.Lakin siz bu konudan bahsetmemişsiniz.Acaba arkadaşın bahsettiği yama nedir?O arkadaşı tekrar görürsem soracam.

  6. Ben harici diskimi exfat formatında biçimlendirdim lakin üzerinde search arama yapamıyorum mac os de nedendir acaba arkadaşlar…

  7. Göktuğ Bey merhaba.
    Öncelikle verdiğiniz bilgiler için çok teşekkürler.
    Ben paragon ntfs for mac yükledim. Ancak internette pek çok yerde bu tarz programlar kullanıldığında veri kaybı olduğu, diskteki bilgilerin bir süre sonra yok olduğu yazıyor. Bu nedenle kullanmaya korkuyorum. Sizin bu konudaki düşünceniz nedir? Bu tarz programları kullanmak ne kadar riskli?    

    • Uzun süredir kullanıyorum. Açıkçası ben böyle bir şey yaşamadım. 🙂 Ancak bu şekilde deneyimlemiş arkadaşlar varsa dikkatli olmakta fayda var.

      • Çok teşekkür ederim cevabınız için:)
        Dikkatli kullanmak için ne yapabilirim bilmiyorum desem:) Çok fazla harddiskim var ve büyük boyutlarda olduğu için ikinci yedeklerini almam mümkün değil. İçindeki eski bilgiler de silinir korkusuyla şu anda hardisklerimi mace bağlayamıyorum. Macten harddiske bir şey atmasam sadece okuma ve diskten mace kopyalama yapsam da programın yüklü olması hardiskin çökmesine neden olabilir mi?   

        • Bu durumun sadece NTFS formatındaki diskler için geçerli olduğunu hatırlatmakta fayda var. Dolayısıyla disklerinizi Mac OS X Extended (Journaled) formatında biçimlendirerek kullanırsanız sorun yaşamazsınız… 🙂

  8. Merhaba

    Benim yapamadigim birsey var. harici diskimi exfat veya fat seklinde bicimlendirdigimde dediginiz gibi dosyalari okuyup yazabiliyorum fakat time machine den yedek almama bu dosya bicimleri izin vermiyor. Hal boyle oluncada benim icin bi anlam ifade etmedi. Bu durumu cozmenin bi yolu varmidir cevaplarsaniz sevinirim.

    Tesekkurler

    • Diskinizi 2’ye bölerek, farklı dosya formatları ile bir kısmını yedekleme, diğerini de dosyalarınız için kullanabilirsiniz.

  9. merhabalar
    usb 3.0 bir flash bellek aldım ntfs olarak formatladım mac de salt okunur olarak gözüküyor ve içerisine birşey kopyalayamıyorum bu sorunu nasıl çözerim teşekkürler…

    • Yazıdaki uygulamalardan birini kullanarak NTFS disklere de yazabilirsiniz. Ya da “Mac OS X Genişletilmiş (Günlüklü)” seçimi yaparsanız hiç sorun yaşamazsınız… 🙂

  10. Diski windowstan exfat ve fat yaptım fakat mac te gözüküyor ama okunmuyor. Masaüstüne de bağlanmıyor. Yardımcı ol lütfen. Windowstan mace dosya atmam gerek çok acil

    • Diski tamamen silip, en baştan, sadece bir bölümü değil, tüm diski FAT yapmayı deneyebilirsiniz. Bu şekilde çalışması gerekiyor.

  11. Merava
    Pcme mac os 10.8.4 kurdum fakat pc flash bellegi görmüyor. Bu sorunu nasıl çözerim acil yardımınıza ihtiyacım var

  12. Hocam yazınız gayet bilgilendirici ancak yeni mac air kullanıcam ve bu 1TB NTFS diskim var ücretsiz bir program mevcut değilmi mac de bunu kullanabilmem için

  13. göktuğ bey mountain lion içinde tuxera ntfs i mi öneririsiniz? yazıyı yazdığınızdan geçen sürede alternatif bir yazılım buldunuz mu yoksa 🙂

  14. merhaba, harddiski master boot record bölüntüsüne aldığımızda, diske veya içindeki klasörlere şifre koymamız nasıl mümkün olur?

    • indirip denedim, program çalıştı ama flash bellekte işe yaramadı. üzerine yazma yapmıyor. sadece seagate disklerle çalışıyor olabilirmi?

  15. Her nedense paragon almışım zamanında.Maverickse geçince maalesef 30 Tl lik ürünü 21 Tl ye tekrardan satın aldım.Şimdi neden Tuxera almamışım diye soruyorum kendi kendime.Arkadaş da uyarmış aslında.

    • Bu Windows ile ilgili olduğu için pek bilgim yok açıkçası… 🙂 Soru & Cevap sayfasına sormayı düşünür müsünüz?

      Sorunuzu Soru&Cevap sayfamızda sorarak hem daha hızlı, hem de çok daha fazla kişinin yorumlarıyla daha doğru bir cevap alabilirsiniz. http://sorucevap.sihirlielma.com

  16. Ben mac os xte flash belleğe mac genişletilmiş günlükle biçimlendirme yapıp .jpeg dosyaları attım fakat malum windows 7de usb içeriğine ulaşamıyorum fakat benim için çok önemli dosyalar ve windowsta erişim sağlamam gerekiyor her hangi bir programla açma imkanım var mı? elimde sadece windowslu pc var başka mac yok ne yapmam lazım teşekkürler.

    • Yazıda anlatıldığı şekilde “Dosya sistemini FAT ya da ExFAT olarak seçmek” sizin için çözüm olacaktır.

  17. Merhaba, externalımı Macte de kullanabilmek için formatladım. windows 8’de formatladım ve sadece exfat ve ntfs seçenekleri vardı. haliyle exfat yaptım şimdi external’a yazılım yapabiliyorum ancak samsung tv exfat tanımıyor. fat32 olmalıymış. bunun için ne yapabilirim. nasıl biçimlendireceğim? dediğim gibi windowsta formatlarken sadece exfat ve ntfs vardı, fat32 seçeneği yoktu bile.

  18. Selamlar,

    Dün gece NTFS formatlı olan Seagate External HDD’mi önce Windows 7 masaüstü bilgisayarıma boşaltıp, ardından hem Windows hem Mac uyumlu olduğunu okuduğum için ExFat 4096 kb olarak formatladım. Fakat bunun ardından Mac’ime taktığımda HDD’yi görmedi. Bu neden olmuştur ve nasıl bir çözümü olabilir? Windows üzerinde formatlarken NTFS ve ExFat dışında başka bir format seçeneğim yoktu zaten bu arada 🙂

    Çok teşekkürler

  19. Hocam merhabalar,
    Yeni bir MacBook Air aldım. Normalde kullandığım Seagate 2TBHDD’yi formatlamadan Tuxera ile kullanabilirim değil mi?

  20. ben şuan pro kullanıyorum ve bu ntfs olarak kullanmanın bir başka yolu yokmu böyle her windows uyuşmazlığına paramı vericez bu böyle giderse maddi olarak sıkıntı ve yeni geçiş yaptım mac’e alışamadım daha böyle bir sorunla karşılaşınca soğudum bilgisayardan şuan bu önemli bir sorun ve rahatsızlık verdi bana.

  21. Merhabalar bu zamana kadar apple da kullanilmis olan bir harici hard diski windows da nasil kullanabilirim ? Taktigimda bilgisayarimda cikmiyor maalesef.

  22. Benim USB belleklerim fat32 formatında. Mac bilgisayarım bunları okuyup yazabilir mi?? Yoksa USB lerimi formatlamam gerekir mi?

  23. Merhaba bende yedekleme diski olarak kullandıgım harici diskimi windowsda açamıyorum ve formatlayıp ntfs yapmak istiyorum ancak mac bilgisayarım yok su an nasıl yapabilirim.

  24. Retina 5K iMac ile yeni aldığım USB 3.0 destekli Seagate 1TB 2.5″ HD’i ExFAT format atarak 32GB’lık karışık dosyaları kopyaladım. 14dk kopyaladı.

    Tuxera yükledikten sonra NTFS formatladım. 5dk’da kopyaladı.

    Tecrübemi paylaşmak istedim. Hız konusunda NTFS yaklaşık 3 kat hızlı görünüyor.
    Zayıf ihtimal ExFat USB 3.0’ı desteklemiyor olabilir bu fark ondan da kaynaklanıyor olabilir. Bakmak lazım.

  25. 3. parti NTFS yazan Mac uygulamaları (Örneğin Tuxera), NTFS harici diskimize zarar veriyor diye birşey okudum. Ne kadar doğrudur?

  26. External harddiskimi hem windows hemde mac te kullanmak istiyorum. Yazılarınızdan anladığım kadarıyla exfat formatında biçimlendirmem gerekiyor. Windows cihazımdan biçimlendirme yaparken allocation unit size diye bir şey seçmem gerekiyor. Ne seçmeliyim. İçine atacağım dosyalar resim, yüksek çözünürlüklü videolar, müzik, belge vs olacak. 2tb harddisk. Yardımcı olabilirseniz çok sevinirim.

    • Seçenekleri bilemediğim için net bir yorum yapamıyorum, ama yer kaybını mimimumda tutmak için küçük boyutlu seçmeniz daha iyi olabilir. Selamlar.

  27. Göktug bey, selamlar
    Öncelikle yazınız için teşekkürler.Bir çok soru işaretini ortadan kaldırdı.Ama benim bir sorum olacak.
    ”Dosya sistemini FAT ya da ExFAT olarak seçmek” olayını biraz daha açar mısınız ? Yani nereden, nasıl yapılıyor.Ve haricimi formatlamam gerekir mi ? Bu işlem sırasında yada sonrasında haricimde veri kaybı yaşanır mı ?

    Teşekkürler

    • Disk İzlencesi içerisinden seçiyorsunuz. Ve evet, formatlama (biçimlendirmek) yapıldığı zaman diskin içerisindeki tüm bilgiler siliniyor.

  28. Merhaba,
    Oncelikle yaziniz ve paylastiginiz hersey icin cok tesekkurler.
    WD passport aldim ve elimde patladi cunku onemli durumu bilmiyordum halilye bozuldu:)
    Neyse simdi yeni bir harici disk gerekiyor. NTFS alip paylastiginiz gibi sistemleri yapmaliyim yoksa direk FAT32 format alip keyfime mi bakayim 🙂

    Cok sagolun

  29. herkese merhaba Dr.emrecan akgün ben.bu güzel site ve bilgiler için defalarca teşekkür ederim.
    ilginç bir durumla karşı karşıyayım. macbook pro 2012 model. 10.10.5 yosemite kullanıyorum.kronolojik bir sıra ile olanları yazıyorum :))
    -bir arkadaşımda güzel bir film arşivi buldum
    -5 TB lık bir seagate aldım.(NTFS)
    -arkadşım içini bir güzel doldurdu.
    -sonrasında ben içinden birkaç filmde mac ime yükledim
    -mac imi sıfırlamam gerekti. ve bir klasör oluşturup önemli dosyalarımı toparladım
    -dosyalarımı harddiske yükledim (yani üzerine yazabiliyodum)
    -sonrasında maci sıfırladım. ve bir baktım ki seagate artık salt okunur olmuş.
    -sizin yaznıza baktım şimdi ve öncesinde hiç bir aracı program yüklememiştim şimdi yeni gördüm bunları..
    -kısacası sıfırlamadan önce hem okur hem yazarken şimdi salt okur 🙂

  30. Göktuğ Bey bu yazıyı güncellemeniz mümkün mü? Çünkü yazalı yaklaşık 5 yıl olmuş. Bugün için hangi proğramı önerirsiniz?

  31. Merhaba,
    Paragon NTFS for Mac kullanıyorum. Sanırım WD My Passport 1 TB External HDD’mde sorun yaşamaya başladım. Bazı dosyaları bozuk göstermeye başladı. Hatta silmemiş olduğum önemli bir klasör çöp kutumda terminal görünümlü ve uzantısı unix çalıştırılabilir dosya olarak bulunuyor. Nedeni ve çözümü konusunda fikri olan var mı?

  32. Dediğiniz gibi yazılımı exfat yaptım ama harici diskin içindeki her şey silindi ben sadece salt okunur modundan çıkmak istemiştim, içerideki belgeler çok önemli napabilirim? Lütfen yardımcı olun

    • exfat yapmak demek diski yeniden biçimlendirmek demek. o nedenle içindeki her şey silinir zaten. bence profesyonel yardım alın. geçmiş olsun.

Bir Yorum Bırakın